T̀NH H̀NH DỊCH CÚM A (H1N1)
GIẢI PHÁP BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ DOANH NGHIỆP
BS. Nguyễn Minh Hưng
Khoa Bệnh nghề nghiệp
Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường
1. T́nh h́nh chung đại dịch cúm A(H1N1)
Bệnh cúm A(H1N1) là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm thuộc nhóm A, bệnh do một vi rút cúm A(H1N1) mới. Đây là một vi rút mới chưa từng được ghi nhận trước đây. Vi rút cúm mới này có các vật liệu di truyền do sự tái tổ hợp của vi rút cúm lợn, vi rút cúm gia cầm (không phải H5) và vi rút cúm người.
Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao và lây lan nhanh trong cộng đồng. Tổ chức Y tế thế giới đă cảnh báo dịch ở cấp độ 6, cấp độ cao nhất và là đại dịch trên quy mô toàn cầu. Cho tới cuối tháng 7/2009, dịch đă lan rộng ra trên 160 quốc gia thuộc cả 5 châu lục với hàng trăm ngàn trường hợp mắc và hơn một ngh́n trường hợp tử vong.
Tại Việt Nam, ca bệnh cúm A(H1N1) đầu tiên xâm nhập vào Việt Nam từ ngày 31/5/2009. Đến ngày 5/8/2009 đă có hơn 900 trường hợp mắc trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam, đặc biệt có 1 trường hợp tử vong tại Khánh Ḥa. Đáng lo ngại là dịch đă lây lan nhanh ra cộng đồng và đặc biệt đă xảy ra tại một số trường học, doanh nghiệp và khu dân cư.
Dự báo dịch sẽ tiếp tục lây lan nhanh và rộng trong cộng đồng vào thời gian tới, nhất là khi các trường học, nhà trẻ, doanh nghiệp nếu không thực hiện tốt các biện pháp pḥng chống dịch.
Bệnh lây truyền từ người sang người theo đường hô hấp, qua các giọt nước bọt hay dịch tiết mũi họng khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc lây qua tiếp xúc với một số đồ vật có chứa vi rút rồi qua bàn tay đưa lên mắt, mũi, miệng.
Người mang vi rút cúm A(H1N1) có khả năng truyền vi rút cho những người xung quanh trong thời gian 1 ngày trước tới 7 ngày sau, kể từ khi có triệu chứng của bệnh.
Bệnh lây lan càng mạnh, càng nhanh khi có sự tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, đặc biệt ở nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, ṭa nhà công sở, doanh nghiệp.
Hiện nay chưa có vắc xin đặc hiệu pḥng chống cúm A(H1N1). Khi có vắc xin, việc tiêm pḥng bệnh phải tuân thủ theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Bệnh có biểu hiện sốt trên 380C, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Một số trường hợp nặng có thể bị suy hô hấp và dẫn đến tử vong.
Bệnh cúm A(H1N1) có triệu chứng giống với cúm thông thường, chỉ có thể chẩn đoán xác định bằng lấy dịch mũi họng để xét nghiệm.
Vi rút cúm có sức đề kháng yếu, dễ bị bất hoạt bởi bức xạ mặt trời, tia cực tím, dễ bị tiêu diệt ở nhiệt độ 700C và các chất tẩy rửa thông thường. Tuy nhiên, vi rút cúm có thể tồn tại hàng giờ ở ngoại cảnh, đặc biệt tồn tại lâu trong môi trường thời tiết lạnh.
2. Giải pháp bảo vệ sức khỏe người lao động và doanh nghiệp.
2.1. Mục tiêu và tầm quan trọng
Xây dựng cam kết, nâng cao ư thức và trách nhiệm pḥng chống đại dịch cúm A (H1N1) của lănh đạo doanh nghiệp nhằm bảo vệ sức khỏe cho người lao động và doanh nghiệp của ḿnh góp phần duy tŕ tính liên tục trong kinh doanh, đảm bảo các hoạt động quản lư và tính bền vững trong sản xuất bất chấp các yếu tố bên ngoài.
Mỗi doanh nghiệp bảo vệ hiệu quả người lao động và doanh nghiệp của ḿnh trong bối cảnh đại dịch sẽ giúp ích cho toàn xă hội, góp phần ngăn chặn đại dịch cúm, điều đó có nghĩa góp bảo vệ nhân tố và động lực chính cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quốc gia, thế giới.
2.2. Giải pháp bảo vệ sức khỏe người lao động và doanh nghiệp trước đại dịch cúm A (H1N1)
2.2.1. Tổ chức và chỉ đạo
Thành lập ban chỉ đạo, triển khai công tác pḥng chống đại dịch cúm A (H1N1) của doanh nghiệp. Trưởng ban là Giám đốc doanh nghiệp, 1 thư kư ban và một số ủy viên là các lănh đạo bộ phận, y tế cơ quan, ban an toàn vệ sinh lao động.
Ban chỉ đạo pḥng chống dịch của doanh nghiệp lập kế hoạch, trực tiếp kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện công tác pḥng chống dịch trong doanh nghiệp, tới từng cơ sở, phân xưởng. Báo cáo thường xuyên và khẩn cấp cho cơ quan y tế và cơ quan quản lư cấp trên về t́nh h́nh pḥng chống dịch tại doanh nghiệp, đặc biệt khi có trường hợp nghi nghờ hoặc bị nhiễm cúm.
2.2.2. Các bước cụ thể
2.2.2.1. Tổ chức thu thập thông tin
- Ban An toàn vệ sinh lao động làm ḷng cốt, phân công 1 cán bộ trong ban phụ trách việc thu thập và chia sẻ thông tin.
- Xác định số điện thoại của Ban chỉ đạo công tác y tế doanh nghiệp.Thực hiện nghiêm túc công tác pḥng chống dịch cúm A(H1N1) theo quyết định của Ban Chỉ đạo cấp trên.
- Xác định đơn vị y tế địa phương chịu trách nhiệm theo dơi, giám sát công tác pḥng chống dịch tại địa bàn nhằm phối hợp trong hoạt động pḥng chống đại dịch cúm.
- Thu thập thông tin cập nhật về thực trạng đại dịch cúm A (H1N1) và các hướng dẫn pḥng chống từ các cơ quan y tế, văn pḥng lao động, ti vi, báo, đài phát thanh. Thường xuyên truy cập các trang Web có liên quan.
- Tổ chức chia sẻ và tham khảo những thông tin cập nhật với người lao động nhằm nâng cao hiểu biết và xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự cộng tác hiệu quả giữa chủ doanh nghiệp và người lao động.
- Chia sẻ thông tin với khách hàng và các doanh nghiệp đối tác, thảo luận với họ kế hoạch hợp tác làm thế nào để vận hành doanh nghiệp trong t́nh h́nh đại dịch cúm từ đó t́m ra nguồn thông tin hữu ích trong việc bảo vệ doanh nghiệp và người lao động của ḿnh.
2.2.2.2. Xây dựng kế hoạch chuẩn bị của doanh nghiệp
- Thể hiện sự cam kết của chủ doanh nghiệp nhằm bảo vệ người lao động và doanh nghiệp trước đại dịch cúm A (H1N1)
- Ban chỉ đạo pḥng chống dịch của doanh nghiệp lập kế hoạch, phương án cụ thể pḥng chống đại dịch cúm. Các bộ phận chính đảm bảo tính liên tục trong hoạt động của doanh nghiệp từ khâu nguyên liệu, sản xuất, kho hàng, phương tiện vận chuyển tới khâu giao sản phẩm cho khách hàng. Lập kế hoạch nhân lực thay thế vị trí lao động khi có người lao động bị mắc cúm A (H1N1) phải nghỉ việc để điều trị và cách ly.
- Đánh giá, rút kinh nghiệm, chuẩn bị các điều kiện ứng phó với dịch
- Thu thập và học tập kế hoạch chuẩn bị của doanh nghiệp khác
- Chuẩn bị các biện pháp hỗ trợ thiết thực bảo vệ người lao động gồm: chăm sóc y tế, xà pḥng, khẩu trang, kính, găng tay, công tŕnh vệ sinh cá nhân,..
2.2.2.3. Giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp giữa người với người tại nơi làm việc.
- Tổ chức, sắp xếp lại các quy tŕnh công việc nhằm giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp giữa người với người.
- Tọa đàm và lắng nghe những ư tưởng của người lao động về việc giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, họ là những người quen thuộc vị trí lao động và quy tŕnh công việc của họ.
- Giữ khoảng cách ít nhất 1,00 mét giữa các vị trí làm việc
- Tăng cường sử dụng cầu thang và đường đi một chiều
- Phân công người lao động làm việc tại nhà nếu công việc có thể thực hiện được tại nhà.
- Tổ chức hội họp qua điện thoại, internet thay v́ hội họp trực tiếp.
- Vệ sinh môi trường: lau chùi, tảy uế tay nắm cửa, ṿi nước, công tắc, máy photocopy, bàn phím máy tính và các vật dụng khác mà nhiều người thường xuyên đụng chạm vào.
- Cung cấp phương tiện di chuyển an toàn cho nhân viên doanh nghiệp, tổ chức đưa đón nhân viên bằng xe riêng của doanh nghiệp khi có thể.
- Thư từ và vật dụng được chuyển đến từ bên ngoài có thể bị nhiễm virut, chúng cần được khử khuẩn hoặc giữ lại ở hộp cách ly ít nhất 48 giờ trước khi mở ra.
2.2.2.4. Biện pháp vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng
- Tổ chức thực hành tại doanh nghiệp sao cho mỗi người lao động đều có thể rửa tay kỹ lưỡng theo đúng quy tŕnh rửa tay.
- Cho phép và khuyến khích người lao động đeo khẩu trang tại nơi làm việc cũng như khi họ ở bên ngoài.
- Áp dụng biện pháp “Ho lịch sự”: sử dụng khăn che mũi và miệng khi ho, hắt hơi. Trường hợp không có khăn tay, th́ khi ho hặc hắt hơi vào khuỷu tay chứ không nên vào tay để giảm phát tán virut.
- Hướng dẫn người lao động đeo khẩu trang đúng cách.
- Đảm bảo có đủ số lượng bồn rửa tay và xà pḥng tại nơi làm việc.
- Thực hiện chế độ nghỉ ngơi, dinh dưỡng hợp lư và khuyến khích người lao động luyện tập thể thao nâng cao sức đề kháng với bệnh tật.
2.2.2.5. Hỗ trợ lao động cho người bị ốm
- Thường xuyên liên hệ bằng điện thoại hặc internet với người lao động bị ốm đang nghỉ ở nhà hoặc với gia đ́nh họ để giúp họ.
- Thảo luận với người lao động các biện pháp hỗ trợ khả thi khi họ đang nghỉ ốm tại nhà.
- Tư vấn cho người lao động chuẩn bị tài chính, thức ăn, nước, xà pḥng và những thứ cần thiết khác để đối phó với đại dịch cúm ở người.